Budowa zdania
Firafitry ny fehezanteny — Zaimki, szyk zdania, przeczenie i czasy
Mpisolo tena — Zaimki osobowe
| Malgaski | Po polsku |
|---|---|
| Aho | ja |
| Ianao | ty |
| Izy | on / ona |
| Isika | my (włącznie — razem z rozmówcą) |
| Izahay | my (wyłącznie — bez rozmówcy) |
| Ianareo | wy |
| Izy ireo | oni / one |
Malgaski rozróżnia dwa „my”: isika obejmuje rozmówcę („ja + ty”), a izahay go wyklucza („ja i inni, ale nie ty”).
Firafitra manaiky — Zdanie twierdzące
Szyk malgaskiego zdania to czasownik + dopełnienie + podmiot (VOS), odwrotnie niż w polskim.
Mihinana (jeść) + vary (ryż) + aho (ja) → Mihinana vary aho = Jem ryż
| Malgaski | Po polsku |
|---|---|
| Mihinana vary aho | Jem ryż |
| Misotro rano ianao | Pijesz wodę |
| Tia dite izy | On / ona lubi herbatę |
| Mamaky boky izahay | Czytamy książkę (my bez rozmówcy) |
| Mividy mofo ianareo | Kupujecie chleb |
Firafitra mandà — Zdanie przeczące
Przeczenie tworzy słowo tsy postawione przed czasownikiem.
| Malgaski | Po polsku |
|---|---|
| Tsy mihinana vary aho | Nie jem ryżu |
| Tsy misotro rano izy | On / ona nie pije wody |
| Tsy tia kafe ianao | Nie lubisz kawy |
| Tsy mamaky boky izy ireo | Oni / one nie czytają książki |
| Tsy mividy mofo isika | Nie kupujemy chleba (my razem z rozmówcą) |
Ny fotoana — Czasy
Czas wyraża się przedrostkiem czasownika. Na przykładzie -ihinana (jeść):
| Malgaski | Przedrostek | Po polsku |
|---|---|---|
| Mihinana | m- | czas teraźniejszy: jem / je |
| Nihinana | n- | czas przeszły: jadłem / jadł |
| Hihinana | h- | czas przyszły: będę jadł / będzie jadł |
Reguła: m- = teraz, n- = przeszłość, h- = przyszłość. Ten sam wzorzec działa dla wielu czasowników (np. mividy kupuję, nividy kupiłem, hividy kupię).
Fanazaran-tena 1 — Słówka
Przetłumacz w myślach, potem kliknij kartę, aby sprawdzić.
Aho
kliknij
ja
Ianao
kliknij
ty
Izy
kliknij
on / ona
Isika
kliknij
my (włącznie z rozmówcą)
Izahay
kliknij
my (bez rozmówcy)
Ianareo
kliknij
wy
Izy ireo
kliknij
oni / one
Mihinana
kliknij
jeść
Misotro
kliknij
pić
Mamaky
kliknij
czytać
Mividy
kliknij
kupować
Tia
kliknij
lubić
Vary
kliknij
ryż
Rano
kliknij
woda
Mofo
kliknij
chleb
Boky
kliknij
książka
Dite / Kafe
kliknij
herbata / kawa
Tsy
kliknij
nie (przed czasownikiem)
Fanazaran-tena 2 — Przetłumacz na malgaski
Pamiętaj o szyku: czasownik + dopełnienie + podmiot.
Jem chleb.
kliknij
Mihinana mofo aho.
Pijesz herbatę.
kliknij
Misotro dite ianao.
On / ona czyta książkę.
kliknij
Mamaky boky izy.
Lubimy kawę (my bez rozmówcy).
kliknij
Tia kafe izahay.
Kupujemy ryż (my razem z rozmówcą).
kliknij
Mividy vary isika.
Pijecie wodę.
kliknij
Misotro rano ianareo.
Oni / one jedzą ryż.
kliknij
Mihinana vary izy ireo.
Lubisz chleb.
kliknij
Tia mofo ianao.
Fanazaran-tena 3 — Zaprzecz
Dodaj tsy przed czasownikiem. Kliknij, aby sprawdzić.
Misotro kafe aho.
kliknij
Tsy misotro kafe aho. — Nie piję kawy.
Mamaky boky ianao.
kliknij
Tsy mamaky boky ianao. — Nie czytasz książki.
Tia vary izy.
kliknij
Tsy tia vary izy. — On / ona nie lubi ryżu.
Mividy dite izahay.
kliknij
Tsy mividy dite izahay. — Nie kupujemy herbaty.
Mihinana mofo ianareo.
kliknij
Tsy mihinana mofo ianareo. — Nie jecie chleba.
Misotro rano isika.
kliknij
Tsy misotro rano isika. — Nie pijemy wody.
Fanazaran-tena 4 — Zmień czas
Zamień przedrostek: n- = przeszłość, h- = przyszłość.
Mihinana vary aho. → przeszły
kliknij
Nihinana vary aho. — Jadłem / jadłam ryż.
Misotro rano izy. → przeszły
kliknij
Nisotro rano izy. — On / ona pił(a) wodę.
Mividy mofo ianao. → przeszły
kliknij
Nividy mofo ianao. — Kupiłeś / kupiłaś chleb.
Mamaky boky izahay. → przyszły
kliknij
Hamaky boky izahay. — Będziemy czytać książkę.
Mihinana mofo isika. → przyszły
kliknij
Hihinana mofo isika. — Będziemy jeść chleb.
Misotro dite ianareo. → przyszły
kliknij
Hisotro dite ianareo. — Będziecie pić herbatę.
Fanazaran-tena 5 — Jaki to czas?
Spójrz na przedrostek czasownika i przetłumacz zdanie.
Nividy kafe aho.
kliknij
przeszły — Kupiłem / kupiłam kawę.
Hisotro rano izy.
kliknij
przyszły — On / ona będzie pić wodę.
Mamaky boky ianao.
kliknij
teraźniejszy — Czytasz książkę.
Tsy nihinana vary izy ireo.
kliknij
przeszły — Oni / one nie jedli ryżu.
Tsy hividy mofo isika.
kliknij
przyszły — Nie kupimy chleba.
Namaky boky ianareo.
kliknij
przeszły — Czytaliście książkę.
Fanazaran-tena 6 — Isika czy izahay?
Które „my” pasuje do sytuacji? Kliknij, aby sprawdzić.
Mówisz do kolegi przy stole: „My (ty i ja) jemy ryż”.
kliknij
Mihinana vary isika. — rozmówca jest w grupie
Mówisz sprzedawcy o sobie i żonie: „Kupujemy chleb”.
kliknij
Mividy mofo izahay. — sprzedawca nie jest w grupie
Mówisz gościom o swojej rodzinie: „Lubimy herbatę”.
kliknij
Tia dite izahay. — goście nie są w grupie
Mówisz do przyjaciółki: „Ty i ja nie pijemy kawy”.
kliknij
Tsy misotro kafe isika. — rozmówczyni jest w grupie
Fanazaran-tena 7 — Ułóż zdanie
Ułóż słowa we właściwym szyku, potem kliknij.
aho / rano / misotro
kliknij
Misotro rano aho. — Piję wodę.
boky / izy / mamaky
kliknij
Mamaky boky izy. — On / ona czyta książkę.
ianao / tsy / kafe / tia
kliknij
Tsy tia kafe ianao. — Nie lubisz kawy.
vary / izahay / nihinana
kliknij
Nihinana vary izahay. — Jedliśmy ryż (bez rozmówcy).
mofo / hividy / izy ireo
kliknij
Hividy mofo izy ireo. — Oni / one kupią chleb.