Ny lasa (czas przeszły)
Czas przeszły — byłem, byłam, robiłem, robiłam
Amin'ny malagasy, ny lasa dia mora: m- → n- (mihinana → nihinana), mitovy ho an'ny rehetra. Amin'ny poloney kosa, ny lasa dia miova arakaraka ny mpisolo tena sy ny maha-lahy na maha-vavy ny olona.
Jak to działa? — Ahoana no fanaovana azy?
Esory ny -ć amin'ny matoanteny, ampio -ł- sy ny farany:
czyta-ć → czyta + łem → czytałem = namaky aho (lehilahy)
| Mpisolo tena | Lehilahy | Vehivavy |
|---|---|---|
| ja | czytałem | czytałam |
| ty | czytałeś | czytałaś |
| on / ona | czytał | czytała |
| my | czytaliśmy | czytałyśmy |
| wy | czytaliście | czytałyście |
| oni / one | czytali | czytały |
Tena zava-dehibe: ny lehilahy dia miteny hoe byłem, czytałem, ny vehivavy kosa byłam, czytałam. Ho an'ny maro: -li raha misy lehilahy ao anatin'ny vondrona, -ły raha vehivavy na zavatra ihany.
Ważne czasowniki — Matoanteny ilaina
| Endrika fototra | Lehilahy (ja) | Vehivavy (ja) | Malagasy |
|---|---|---|---|
| być | byłem | byłam | tany / tao … aho |
| mieć | miałem | miałam | nanana aho |
| chcieć | chciałem | chciałam | te … aho (taloha) |
| robić | robiłem | robiłam | nanao aho |
| pracować | pracowałem | pracowałam | niasa aho |
| jeść | jadłem | jadłam | nihinana aho |
| pić | piłem | piłam | nisotro aho |
| iść | szedłem | szłam | nandeha aho (an-tongotra) |
| jechać | jechałem | jechałam | nandeha aho (amin'ny fiara) |
| móc | mogłem | mogłam | afaka aho (taloha) |
Tandremo ireo maningana: mieć → miałem (e → a), jeść → jadłem, iść → szedłem / szłam.
Zrobiłem czy robiłem? — Vita sa tsy vita?
Matoanteny poloney maro no manana endrika roa. Ny iray dia milaza hetsika efa vita, ny iray kosa hetsika nitranga fotsiny:
| Nitranga | Efa vita | Malagasy |
|---|---|---|
| robiłem | zrobiłem | nanao |
| jadłem | zjadłem | nihinana |
| piłem | wypiłem | nisotro |
| kupowałem | kupiłem | nividy |
| czytałem | przeczytałem | namaky |
Ny malagasy dia mampiasa efa raha tiana hasongadina fa vita ny hetsika (efa nanao). Ho an'ny A1, tadidio ireto ohatra ireto ho fomba fiteny: Kupiłem chleb. (Nividy mofo aho.), Zjadłem obiad. (Efa nisakafo antoandro aho.)
Kiedy? — Oviana?
| Poloney | Malagasy |
|---|---|
| wczoraj | omaly |
| przedwczoraj | afak'omaly |
| w zeszłym tygodniu | tamin'ny herinandro lasa |
| dwa dni temu | roa andro lasa |
| rok temu | herintaona lasa |
Przykłady — Ohatra
| Poloney | Malagasy |
|---|---|
| Wczoraj byłem w pracy. | Tany am-piasana aho omaly. |
| Wczoraj byłam w domu. | Tao an-trano aho omaly. |
| Gdzie byłeś? | Taiza ianao? |
| Co robiłeś wczoraj? | Inona no nataonao omaly? |
| Oglądałem film. | Nijery sarimihetsika aho. |
| Kupiłam chleb. | Nividy mofo aho. |
| Nie miałem czasu. | Tsy nanana fotoana aho. |
Rozmowa — Resaka
Taiza ianao omaly?
A:Cześć! Gdzie byłaś wczoraj?
Salama! Taiza ianao omaly?
Salama! Taiza ianao omaly?
B:Byłam w Krakowie.
Tany Kraków aho.
Tany Kraków aho.
A:Co robiłaś?
Inona no nataonao?
Inona no nataonao?
B:Zwiedzałam miasto i jadłam pierogi.
Nitsidika ny tanàna aho ary nihinana pierogi.
Nitsidika ny tanàna aho ary nihinana pierogi.
A:A ja byłem w domu i czytałem książkę.
Izaho kosa tao an-trano ary namaky boky.
Izaho kosa tao an-trano ary namaky boky.
B:To też dobrze!
Tsara ihany koa izany!
Tsara ihany koa izany!
Fanazaran-tena — Ćwiczenie
Adikao ao an-tsainao aloha, avy eo tsindrio ny karatra mba hijery ny valiny.
byłem / byłam
tsindrio
tany / tao … aho (lehilahy / vehivavy)
czytałam
tsindrio
namaky aho (vehivavy)
jadłem
tsindrio
nihinana aho (lehilahy)
szłam
tsindrio
nandeha aho (vehivavy)
Gdzie byłeś?
tsindrio
Taiza ianao?
wczoraj
tsindrio
omaly