← Spis lekcji Kurs · Lekcja 9

Uczucia i emocje

Ny fihetseham-po — Jak mówić o nastroju i emocjach

Fihetseham-po — Stany i emocje

Tak jak przy potrzebach z Lekcji 4, emocję wyraża się przymiotnikiem na początku, a osobę (zaimek) po nim.

Faly (szczęśliwy) + izy (on/ona) → Faly izy = On / ona jest szczęśliwy/-a

Malgaski	Po polsku
Faly izy	On / ona jest szczęśliwy/-a
Malahelo izy	On / ona jest smutny/-a
Gaga ianao	Jesteś zaskoczony/-a
Sosotra izahay	Jesteśmy zirytowani / poruszeni
Matahotra izy ireo	Oni / one się boją
Kamo izy	On / ona jest leniwy/-a
Menatra aho	Wstydzę się
Kivy izy	On / ona jest zniechęcony/-a
Tony ianao	Jesteś spokojny/-a
Sahirana izahay	Jesteśmy zajęci / zabiegani

Zaimki osobowe (aho, ianao, izy, izahay, izy ireo) poznałeś w Lekcji 2. Tutaj wystarczy podmienić przymiotnik, aby opisać dowolną osobę.

… izany — „To jest…” (reakcje na sytuacje)

Aby ocenić sytuację („to jest…”, „to mnie…”), używa się słowa izany („to / tamto”) na końcu wyrażenia.

Malgaski	Po polsku
Mahafaly ahy izany	To mnie cieszy
Mampalahelo izany	To smutne
Mahagaga izany	To zaskakujące
Mahasosotra izany	To irytujące / oburzające
Mandreraka izany	To męczące
Mampatahotra izany	To przerażające
Mahakamo izany	To zniechęcające
Mampihomehy izany	To zabawne / śmieszne
Mahaliana izany	To ciekawe
Mahamenatra izany	To wstydliwe / żenujące

Zwróć uwagę na wzorzec: ta sama emocja występuje jako stan osoby i jako cecha sytuacji — faly (szczęśliwy) → mahafaly (cieszący), malahelo (smutny) → mampalahelo (smucący).

Toe-batana sy toe-tsaina — Samopoczucie

Poza emocjami przydają się słowa opisujące stan ciała i ogólną ocenę:

Malgaski	Po polsku
Vizana	Zmęczony
Marary	Chory
Tezitra	Zły / rozgniewany
Tsara	Dobry / dobrze
Ratsy	Zły / źle

Malgaski	Po polsku
Faly aho androany.	Jestem dziś szczęśliwy.
Vizana be aho.	Jestem bardzo zmęczony.
Marary aho.	Źle się czuję. / Jestem chory.
Salama tsara ve ianao?	Czy dobrze się czujesz?
Te hiala sasatra aho.	Chcę odpocząć.

Słówko be wzmacnia znaczenie: vizana (zmęczony) → vizana be (bardzo zmęczony). Działa z niemal każdym przymiotnikiem.

Tena, be, kely — Jak bardzo?

Siłę emocji zmieniasz małymi słówkami. Pytanie tworzysz przez ve (Lekcja 6), a przeczenie przez tsy (Lekcja 2).

Malgaski	Po polsku
Faly aho.	Jestem szczęśliwy/-a.
Tena faly aho.	Jestem naprawdę szczęśliwy/-a.
Faly be aho.	Jestem bardzo szczęśliwy/-a.
Vizana kely aho.	Jestem trochę zmęczony/-a.
Tsy faly aho.	Nie jestem szczęśliwy/-a.
Tsy tezitra izy.	On / ona nie jest zły/-a.
Faly ve ianao?	Czy jesteś szczęśliwy/-a?
Matahotra ve ianareo?	Czy się boicie?

Tena stoi przed przymiotnikiem, a be i kely — po nim. Ve wstawiasz zaraz po przymiotniku: Faly ve ianao?

Satria — „bo, ponieważ”

Na pytanie Nahoana…? / Fa maninona? (Dlaczego?) odpowiadasz słowem satria (bo).

Malgaski	Po polsku
Faly aho satria tonga ny namako.	Cieszę się, bo przyjechał mój przyjaciel.
Malahelo izy satria marary ny zanany.	Ona jest smutna, bo jej dziecko jest chore.
Vizana aho satria niasa be aho.	Jestem zmęczony/-a, bo dużo pracowałem/-am.
Matahotra ny ankizy satria mikotroka.	Dzieci się boją, bo grzmi.
Sosotra aho satria tara ny bus.	Jestem zirytowany/-a, bo autobus się spóźnia.

Niasa to miasa (pracować) w czasie przeszłym: m- → n-. Ankizy = dzieci. Mikotroka (grzmi) poznasz w Lekcji 10, a więcej o satria w Lekcji 16.

Resaka — Dialogi

Dialog 1: Jak się czujesz?A:Manahoana, manao ahoana ianao?
Cześć, jak się masz?
B:Vizana aho ary te hatory.
Jestem zmęczony i chce mi się spać.
A:Te hiala sasatra ve ianao?
Chcesz odpocząć?
B:Eny, mila matory aho.
Tak, muszę się przespać.
A:Tafandria mandry àry!
To dobranoc!

Dialog 2: Dlaczego jesteś smutny?

A:Nahoana ianao no malahelo?
Dlaczego jesteś smutny?

B:Marary ny zanako.
Moje dziecko jest chore.

A:Mampalahelo izany. Aza manahy!
To smutne. Nie martw się!

B:Misaotra, namana tsara ianao.
Dziękuję, jesteś dobrym przyjacielem.

Dialog 3: Dobra wiadomośćA:Manahoana! Inona no vaovao?
Cześć! Co nowego?
B:Faly be aho androany!
Jestem dziś bardzo szczęśliwa!
A:Fa maninona?
Dlaczego?
B:Nahazo asa vaovao aho.
Dostałam nową pracę.
A:Mahafaly ahy izany! Arahabaina!
To mnie cieszy! Gratulacje!
B:Misaotra! Andao hisotro kafe.
Dziękuję! Chodźmy na kawę.

Vaovao = nowy / nowina. Nahazo = dostał(a) — od mahazo (dostać), czas przeszły m- → n-.

Dialog 4: Autobus się spóźnia

A:Tezitra ve ianao?
Jesteś zły?

B:Eny, sosotra kely aho. Tara ny bus.
Tak, trochę zirytowany. Autobus się spóźnia.

A:Mahasosotra izany! Fa aza manahy, ho avy izy.
To irytujące! Ale nie martw się, przyjedzie.

B:Marina. Andao hiandry kely.
Racja. Poczekajmy chwilę.

Dialog 5: Strach przed psemA:Nahoana ianao no mitomany?
Dlaczego płaczesz?
B:Matahotra ny alika aho.
Boję się psa.
A:Aza matahotra! Tsara fanahy izy.
Nie bój się! On jest łagodny.
B:Marina ve?
Naprawdę?
A:Eny, tsy manaikitra izy.
Tak, nie gryzie.
B:Tsara izany. Tsy matahotra intsony aho.
To dobrze. Już się nie boję.

Mitomany = płakać, alika = pies, manaikitra = gryźć. Tsy … intsony = już nie. Aza + czasownik = „nie rób tego” (Aza manahy! = Nie martw się!).

Fanazaran-tena 1 — Słówka

Przetłumacz w myślach, potem kliknij kartę, aby sprawdzić.

Faly izy

kliknij

On / ona jest szczęśliwy/-a

Malahelo izy

kliknij

On / ona jest smutny/-a

Matahotra izy ireo

kliknij

Oni / one się boją

Mahagaga izany

kliknij

To zaskakujące

Mandreraka izany

kliknij

To męczące

Mampihomehy izany

kliknij

To zabawne

Fanazaran-tena 2 — Przetłumacz na malgaski

Najpierw stan, potem osoba. Powiedz na głos, potem sprawdź.

Jestem szczęśliwy.

kliknij

Faly aho.

Ona jest smutna.

kliknij

Malahelo izy.

Jesteś zmęczony?

kliknij

Vizana ve ianao?

Nie jestem zły.

kliknij

Tsy tezitra aho.

Oni się boją.

kliknij

Matahotra izy ireo.

Jestem bardzo zajęty.

kliknij

Sahirana be aho.

Jestem naprawdę zaskoczony.

kliknij

Tena gaga aho.

Jesteśmy zmęczeni (bez ciebie).

kliknij

Vizana izahay.

Fanazaran-tena 3 — Ze stanu w reakcję

Z przymiotnika utwórz zdanie o sytuacji („to jest…”).

faly → „to cieszy”

kliknij

Mahafaly izany.

malahelo → „to smutne”

kliknij

Mampalahelo izany.

gaga → „to zaskakujące”

kliknij

Mahagaga izany.

sosotra → „to irytujące”

kliknij

Mahasosotra izany.

matahotra → „to przerażające”

kliknij

Mampatahotra izany.

menatra → „to żenujące”

kliknij

Mahamenatra izany.

kamo → „to zniechęcające”

kliknij

Mahakamo izany.

Fanazaran-tena 4 — Co powiesz?

Przeczytaj sytuację i powiedz pasujący zwrot po malgasku.

Przyjaciel mówi, że dostał nową pracę.

kliknij

Mahafaly ahy izany! Arahabaina!

Ktoś mówi, że jego dziecko jest chore.

kliknij

Mampalahelo izany. Aza manahy!

Oglądasz bardzo śmieszny film.

kliknij

Mampihomehy izany!

Pracowałeś cały dzień.

kliknij

Vizana be aho.

Słyszysz ciekawą historię.

kliknij

Mahaliana izany!

Chcesz zapytać, czy kolega dobrze się czuje.

kliknij

Salama tsara ve ianao?

Dziecko boi się burzy.

kliknij

Aza matahotra!

Fanazaran-tena 5 — Dokończ zdanie z „satria”

Dokończ zdanie według podpowiedzi w nawiasie, potem sprawdź.

Faly aho satria… (przyjechał mój przyjaciel)

kliknij

Faly aho satria tonga ny namako.

Vizana aho satria… (dużo pracowałem)

kliknij

Vizana aho satria niasa be aho.

Malahelo izy satria… (jej dziecko jest chore)

kliknij

Malahelo izy satria marary ny zanany.

Matahotra ny ankizy satria… (grzmi)

kliknij

Matahotra ny ankizy satria mikotroka.

Sosotra aho satria… (autobus się spóźnia)

kliknij

Sosotra aho satria tara ny bus.

← Lekcja 8: Kolory i dom Lekcja 10: Pogoda →