Pogoda
Ny toetr'andro — Pogoda i zjawiska atmosferyczne
Toetr'andro — Pogoda
| Malgaski | Po polsku |
|---|---|
| Toetr'andro | Pogoda |
| Ahoana ny toetr'andro androany? | Jaka jest dziś pogoda? |
| Mafana | Jest gorąco / ciepło |
| Mangatsiaka | Jest zimno |
Słowo androany (dziś) znałeś już ze Wstępu 3.
Zava-mitranga — Zjawiska pogodowe
Wiele określeń pogody to czasowniki utworzone od rzeczownika (w nawiasie).
| Malgaski | Po polsku |
|---|---|
| Mibalika | Jest słonecznie (masoandro — słońce) |
| Mandrahona | Jest pochmurno (rahona — chmura) |
| Manjombona | Jest zachmurzone / ponuro |
| Manjavona | Jest mgliście (zavona — mgła) |
| Manorana | Pada deszcz (orana — deszcz) |
| Manerika | Mży (erika — mżawka) |
| Mandrivotra | Jest wietrznie (rivotra — wiatr) |
| Mikotroka | Grzmi (kotroka — grzmot) |
| Mitselatra | Błyska się (tselatra — błyskawica) |
| Manavandra | Pada grad (avandra — grad) |
| Feno ranomandry | Wszędzie śnieg / lód (ranomandry — śnieg, lód) |
Zauważ wzorzec: od rzeczownika orana (deszcz) powstaje czasownik manorana (pada deszcz).
Ny andro — Słownictwo pogodowe
| Malgaski | Po polsku |
|---|---|
| Andro | Dzień / pogoda |
| Orana | Deszcz |
| Masoandro | Słońce |
| Rivotra | Wiatr |
| Mafana ny andro androany | Dziś jest ciepło (dosł. dzień jest ciepły) |
Omaly, androany, rahampitso — Wczoraj, dziś, jutro
Czasowniki pogodowe zmieniają czas tak samo jak inne czasowniki z Lekcji 2: m- → n- (przeszły), m- → h- (przyszły).
| Malgaski | Po polsku |
|---|---|
| Nanorana omaly. | Wczoraj padało. |
| Manorana androany. | Dziś pada. |
| Hanorana rahampitso. | Jutro będzie padać. |
| Nandrivotra omaly. | Wczoraj wiało. |
| Nafana ny andro omaly. | Wczoraj było ciepło. |
| Ho mangatsiaka rahampitso. | Jutro będzie zimno. |
| Ho tsara ny andro rahampitso. | Jutro będzie ładna pogoda. |
Przy przymiotnikach (mafana, mangatsiaka, tsara) czas przyszły tworzy słówko ho: ho mafana = będzie ciepło. W przeszłym ma- zmienia się w na-: mafana → nafana.
Polonina sy Madagasikara — Pogoda tu i tam
| Malgaski | Po polsku |
|---|---|
| Mangatsiaka be any Polonina amin'ny volana Janoary. | W Polsce w styczniu jest bardzo zimno. |
| Mafana any Polonina amin'ny volana Jolay. | W Polsce w lipcu jest ciepło. |
| Mafana be any Madagasikara amin'ny volana Desambra. | Na Madagaskarze w grudniu jest bardzo gorąco. |
| Manorana matetika any Madagasikara amin'ny volana Febroary. | Na Madagaskarze w lutym często pada. |
| Mangatsiaka kely any Antananarivo amin'ny volana Jolay. | W Antananarywie w lipcu jest trochę zimno. |
Na Madagaskarze pory roku są odwrotne niż w Polsce: grudzień to gorąca pora deszczowa, a lipiec — chłodna i sucha. Matetika = często, kely = trochę. Więcej o klimacie w Lekcji 41.
Inona no entina? — Co zabrać?
| Malgaski | Po polsku |
|---|---|
| Manorana ve? Ento ny elo! | Pada? Weź parasol! |
| Mafana be ve? Ento ny satroka sy ny rano! | Bardzo gorąco? Weź kapelusz i wodę! |
| Mangatsiaka ve? Manaova akanjo mafana! | Zimno? Załóż ciepłe ubranie! |
Resaka — Dialogi
Dialog 1: Będzie padać?
A:Ahoana ny toetr'andro androany?
Jaka jest dziś pogoda?
Jaka jest dziś pogoda?
B:Mandrahona sy mandrivotra.
Jest pochmurno i wietrznie.
Jest pochmurno i wietrznie.
A:Hanorana ve?
Będzie padać?
Będzie padać?
B:Angamba. Ento ny elo!
Może. Weź parasol!
Może. Weź parasol!
Dialog 2: Upał
A:Mafana be ny andro androany!
Dziś jest bardzo gorąco!
Dziś jest bardzo gorąco!
B:Eny, tsy misy rahona.
Tak, nie ma ani jednej chmury.
Tak, nie ma ani jednej chmury.
A:Te hisotro rano mangatsiaka aho.
Chcę się napić zimnej wody.
Chcę się napić zimnej wody.
B:Izaho koa! Andao hiala sasatra ao an-trano.
Ja też! Chodźmy odpocząć do domu.
Ja też! Chodźmy odpocząć do domu.
Hanorana to manorana w czasie przyszłym (m- → h-). Angamba = może, elo = parasol, andao = chodźmy.
Dialog 3: Pogoda w Polsce
A:Ahoana ny toetr'andro any Polonina izao?
Jaka jest teraz pogoda w Polsce?
Jaka jest teraz pogoda w Polsce?
B:Mangatsiaka sy manorana. Ary any Madagasikara?
Zimno i pada. A na Madagaskarze?
Zimno i pada. A na Madagaskarze?
A:Mafana be, ary misy masoandro!
Bardzo gorąco i świeci słońce!
Bardzo gorąco i świeci słońce!
B:Te ho any Madagasikara aho!
Chcę pojechać na Madagaskar!
Chcę pojechać na Madagaskar!
A:Tonga soa!
Zapraszamy! (dosł. Witaj!)
Zapraszamy! (dosł. Witaj!)
Misy masoandro = jest słońce (dosł. „istnieje słońce”). Te ho any … aho = chcę pojechać do…
Dialog 4: Jutro nad morze
A:Hanorana ve rahampitso?
Czy jutro będzie padać?
Czy jutro będzie padać?
B:Tsia, ho tsara ny andro.
Nie, będzie ładna pogoda.
Nie, będzie ładna pogoda.
A:Tsara izany! Andao handeha any amoron-dranomasina.
Świetnie! Chodźmy nad morze.
Świetnie! Chodźmy nad morze.
B:Eny! Aza adino ny satroka sy ny rano.
Tak! Nie zapomnij kapelusza i wody.
Tak! Nie zapomnij kapelusza i wody.
Dialog 5: Burza
A:Henoy! Mikotroka.
Posłuchaj! Grzmi.
Posłuchaj! Grzmi.
B:Eny, ary mitselatra koa. Matahotra aho!
Tak, i błyska się. Boję się!
Tak, i błyska się. Boję się!
A:Aza matahotra. Mijanòna ao an-trano.
Nie bój się. Zostań w domu.
Nie bój się. Zostań w domu.
B:Eny, tsy hivoaka aho androany.
Dobrze, dziś nie wychodzę.
Dobrze, dziś nie wychodzę.
Amoron-dranomasina = nad morzem. Aza adino = nie zapomnij. Henoy = posłuchaj (od mihaino, Lekcja 3). Hivoaka = wyjdę (m- → h-, jak te hivoaka z Lekcji 4).
Fanazaran-tena 1 — Słówka
Przetłumacz w myślach, potem kliknij kartę, aby sprawdzić.
Mafana
kliknij
Jest gorąco
Mangatsiaka
kliknij
Jest zimno
Manorana
kliknij
Pada deszcz
Mandrivotra
kliknij
Jest wietrznie
Masoandro
kliknij
Słońce
Ahoana ny toetr'andro androany?
kliknij
Jaka jest dziś pogoda?
Fanazaran-tena 2 — Jaka to pogoda?
Przeczytaj opis i powiedz po malgasku.
Z nieba leje woda.
kliknij
Manorana.
Słychać grzmot.
kliknij
Mikotroka.
Nic nie widać, wszędzie mgła.
kliknij
Manjavona.
Drzewa uginają się od wiatru.
kliknij
Mandrivotra.
Niebo jest pełne chmur.
kliknij
Mandrahona.
Z nieba spadają kulki lodu.
kliknij
Manavandra.
Lekko kropi.
kliknij
Manerika.
Na niebie widać błysk.
kliknij
Mitselatra.
Fanazaran-tena 3 — Od rzeczownika do pogody
Utwórz czasownik pogodowy od rzeczownika.
orana (deszcz)
kliknij
manorana
rahona (chmura)
kliknij
mandrahona
rivotra (wiatr)
kliknij
mandrivotra
zavona (mgła)
kliknij
manjavona
kotroka (grzmot)
kliknij
mikotroka
tselatra (błyskawica)
kliknij
mitselatra
avandra (grad)
kliknij
manavandra
erika (mżawka)
kliknij
manerika
Fanazaran-tena 4 — Przetłumacz na malgaski
Uważaj na czas: wczoraj, dziś czy jutro?
Jaka jest dziś pogoda?
kliknij
Ahoana ny toetr'andro androany?
Dziś jest bardzo gorąco.
kliknij
Mafana be ny andro androany.
Wczoraj padało.
kliknij
Nanorana omaly.
Jutro będzie zimno.
kliknij
Ho mangatsiaka rahampitso.
Czy jutro będzie padać?
kliknij
Hanorana ve rahampitso?
Jest pochmurno i wietrznie.
kliknij
Mandrahona sy mandrivotra.
Weź parasol!
kliknij
Ento ny elo!
Fanazaran-tena 5 — Który wyraz nie pasuje?
Znajdź słowo z innej grupy i powiedz dlaczego.
Manorana, Mandrivotra, Mikotroka, Mihinana
kliknij
Mihinana — to „jeść”, reszta to pogoda
Orana, Rivotra, Masoandro, Seza
kliknij
Seza — to krzesło, reszta to przyroda i pogoda
Omaly, Androany, Rahampitso, Rahona
kliknij
Rahona — to chmura, reszta to dni
Mafana, Mangatsiaka, Mena, Mandrahona
kliknij
Mena — to kolor, reszta opisuje pogodę