Firafitry ny fehezanteny poloney
Budowa zdania — Zaimki, szyk zdania, przeczenie i czasy
Zaimki osobowe — Mpisolo tena
| Poloney | Malagasy |
|---|---|
| Ja | Aho |
| Ty | Ianao |
| On / Ona / Ono | Izy (lahy / vavy / tsy lahy tsy vavy) |
| My | Isika / Izahay |
| Wy | Ianareo |
| Oni / One | Izy ireo |
Mora kokoa noho ny malagasy: ny teny poloney my dia iray fotsiny, tsy misy fanavahana isika (miaraka amin'ny mpiresaka) sy izahay (tsy miaraka aminy) toy ny amin'ny Lesona 2 malagasy. Sarotra kokoa kosa: ny on / ona / ono dia miova arakaraka ny karazan'ny teny: lahy (on), vavy (ona) na tsy lahy tsy vavy (ono). Tsy voatery hifanaraka amin'ny maha-lahy na maha-vavy tena izy izany: stół (latabatra) dia teny lahy, książka (boky) dia teny vavy. Jereo Lesona 23.
Zdanie twierdzące — Fehezanteny manaiky
Ny firafitry ny fehezanteny poloney dia mpisolo tena / mpanao + matoanteny + zavatra (SVO) — mifanohitra amin'ny malagasy izay mametraka ny matoanteny voalohany (VOS, jereo Lesona 2 malagasy).
Ja (aho) + jem (mihinana) + ryż (vary) → Ja jem ryż = Mihinana vary aho
| Poloney | Malagasy |
|---|---|
| Ja jem ryż. | Mihinana vary aho. |
| Ty pijesz wodę. | Misotro rano ianao. |
| On / Ona lubi herbatę. | Tia dite izy. |
Amin'ny teny poloney, matetika azo esorina ny mpisolo tena satria ny faran'ny matoanteny mampiseho hoe iza no manao ny hetsika — Jem ryż irery ihany dia efa midika hoe "Mihinana vary aho".
Zdanie przeczące — Fehezanteny mandà
Ny teny nie alohan'ny matoanteny no mamorona ny fandavana — mitovy hevitra amin'ny tsy malagasy.
| Poloney | Malagasy |
|---|---|
| Nie jem ryżu. | Tsy mihinana vary aho. |
| On / Ona nie pije wody. | Tsy misotro rano izy. |
Marihina: rehefa mandà, dia miova kely ny faran'ny teny (ryż → ryżu, wodę → wody) — fitsipika manokana amin'ny teny poloney tsy hita amin'ny malagasy, ka aza matahotra raha mbola tsy tsapa tsara izany. Jereo Lesona 31.
Czasy — Ny fotoana
Raha ny malagasy dia mampiasa tovona (m-, n-, h-) alohan'ny matoanteny, ny poloney kosa dia manova ny faran'ny matoanteny arakaraka ny mpisolo tena. Ohatra amin'ny matoanteny czytać (mamaky):
| Poloney | Mpisolo tena | Malagasy |
|---|---|---|
| czytam | ja | mamaky (aho) |
| czytasz | ty | mamaky (ianao) |
| czyta | on / ona / ono | mamaky (izy) |
| czytamy | my | mamaky (isika/izahay) |
| czytacie | wy | mamaky (ianareo) |
| czytają | oni / one | mamaky (izy ireo) |
Fitsipika lehibe hotadidina: ny matoanteny poloney dia miova ny faran'ny teny isaky ny mpisolo tena (toy ny "-am, -asz, -a, -amy, -acie, -ają"), tsy toy ny malagasy izay mitovy ny endriky ny matoanteny na iza na iza no manao ny hetsika. Ny fotoana lasa dia miova koa arakaraka ny lahy na vavy ny mpiteny (czytałem = namaky aho, raha lahy; czytałam = namaky aho, raha vavy) — jereo Lesona 35.
Fanazaran-tena — Ćwiczenie
Adikao ao an-tsainao aloha, avy eo tsindrio ny karatra mba hijery ny valiny.
Ja jem ryż
tsindrio
Mihinana vary aho
On nie pije wody
tsindrio
Tsy misotro rano izy
czytam
tsindrio
mamaky (aho)
czytasz
tsindrio
mamaky (ianao)
My
tsindrio
Isika / Izahay
Oni / One
tsindrio
Izy ireo